Sản phẩm tranh thêu tay của làng nghề truyền thống Xuân Nẻo được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới...
Trong cơ chế thị trường, nhiều làng nghề truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một. Thế nhưng ở làng nghề thêu Xuân Nẻo, xã Hưng Đạo (Tứ Kỳ) vẫn có những người thợ tài hoa làm tranh thêu xuất khẩu, vừa tạo việc làm cho lao động nông thôn, vừa giữ gìn và phát triển nghề truyền thống.
Nghề thêu tranh ở Xuân Nẻo mỗi năm đóng góp 30-40% giá trị sản xuất tiểu, thủ công nghiệp
của xã Hưng Đạo (Tứ Kỳ)
Năm 2000, trong tuần triển lãm các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tại Nhật Bản, họa sĩ Hứa An Đông đồng thời cũng là một doanh nghiệp chuyên bán tranh thêu tay tại Trung Quốc không khỏi ngỡ ngàng trước những bức tranh thêu tay kỳ công, tinh tế có xuất xứ từ làng nghề tranh thêu Xuân Nẻo, xã Hưng Đạo (Tứ Kỳ). Bức tranh phong cảnh vịnh Hạ Long và Côn Sơn, Kiếp Bạc qua từng đường kim, mũi chỉ của những người thợ tài hoa trở nên sống động. Nung nấu ý định tìm bằng được chủ nhân của những bức tranh thêu trên, gần 1 năm sau, vượt hàng nghìn cây số từ Trung Quốc tới Việt Nam, anh Hứa An Đông đã tìm được cơ sở sản xuất tranh thêu tay của chị Phạm Thị Hòa theo địa chỉ ghi trên bức tranh thêu được trưng bày tại triển lãm. Từ đó, anh Đông đã trở thành người tư vấn cũng như đối tác làm ăn tin cậy của chị Hòa. Cơ sở tranh thêu tay của chị Hòa ngày càng phát triển, đơn đặt hàng của doanh nghiệp anh Đông cũng như các thương nhân ở Nga và Nhật Bản tăng mạnh. Nhờ đó, sản phẩm tranh thêu tay của làng nghề truyền thống Xuân Nẻo được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới.
Chị Phạm Thị Hòa, chủ cơ sở tranh thêu Hòa Nhượng cho biết: “Ban đầu, cũng như một số gia đình làm nghề này trong thôn, cơ sở thêu của gia đình tôi chỉ nhận làm cho các nhà sản xuất khăn phủ bàn, rèm cửa, chăn, ga, gối đệm trong nước... Những năm gần đây, thêu ren công nghiệp phát triển, sản phẩm thêu tay bị cạnh tranh nên đơn đặt hàng làm các sản phẩm thêu ren của gia đình tôi cũng giảm dần”. Không để nghề thêu truyền thống của gia đình mai một, chị Hoà và một số chị em trong làng tìm cách vực dậy và phát triển nghề thêu. Nhìn những bức tranh treo trong nhà, chị Hòa nảy ra ý tưởng dùng những sợi chỉ nhiều màu để tạo thành những bức tranh thêu làm sao cho sống động và có hồn. Ban đầu, tranh thêu chỉ được giới thiệu và tiêu thụ tại các điểm du lịch như Côn Sơn, Kiếp Bạc và các điểm dừng chân của du khách qua tỉnh ta. Những nghệ nhân tranh thêu của làng đã phối hợp với Trung tâm Xúc tiến thương mại tỉnh liên hệ với các đơn vị tổ chức triển lãm nước ngoài để được đăng ký tham gia giới thiệu sản phẩm tại các kỳ hội chợ triển lãm trong và ngoài nước. Đặc biệt, tại Hội chợ triển lãm Trung Quốc - Asean (năm 2008) tranh thêu Xuân Nẻo đã được đánh giá cao. Dần dần, qua các triển lãm tranh thêu tay tại nhiều nước trên thế giới, những bức tranh thêu của những nghệ nhân làng Xuân Nẻo đã “hút hồn” những người sành chơi tranh thêu tay truyền thống của một số nước trên thế giới. Cũng từ đó, sản phẩm của tranh thêu Xuân Nẻo vượt ra khỏi biên giới Việt Nam để có mặt tại các phòng khách sang trọng của người Nga, Trung Quốc, Nhật Bản...
Đối với những người làm tranh thêu, học được nghề đã khó, thành công với nghề này càng khó hơn. Bởi sản phẩm tranh thêu cũng là một tác phẩm nghệ thuật, nó đòi hỏi sự sáng tạo, tinh tế và khéo léo của mỗi người thợ, nhất là những bức tranh có yêu cầu cao về nghệ thuật như: Tranh thêu hoa mẫu đơn, tiệc bàn đào, tranh hoa sen... do các thương nhân Trung Quốc đặt hàng hay thiếu nữ bên vườn hoa anh đào các nhà hàng, khách sạn ở Nhật Bản đặt hàng. Các doanh nghiệp thường mang những mẫu tranh có sẵn và yêu cầu thợ Xuân Nẻo thực hiện các đường thêu theo tranh vẽ. Ngoài ra, cơ sở cũng tự sưu tầm các bức họa trong và ngoài nước để các thợ thêu thực hiện. Với những bức tranh cầu kỳ, đòi hỏi độ chính xác và tính nghệ thuật cao, những người thợ thêu phải mất hàng tháng mới hoàn thành. Chị Nguyễn Thị Tuyết, một thợ thêu lâu năm và có tay nghề cao tại cơ sở thêu của chị Nguyễn Thị Hoan cho biết: “Nghề làm tranh thêu công phu và khó khăn hơn nhiều so với việc thêu thùa trên các vật dụng thông thường. Muốn gắn bó với nghề này ngoài việc phải thuần thục nghề thêu còn phải biết cách phối màu để tạo ra những bức tranh có hồn. Làm tranh thêu xuất khẩu khó nhất là khi khách hàng đặt tranh thêu chân dung. Để tạo thần thái của khuôn mặt, đường chỉ phải mảnh và mịn như tơ. Một số bức tranh thêu chân dung tôi phải mất gần 1 tháng mới hoàn thành. Nhiều bức, thêu xong thấy không ưng ý lại tháo ra thêu lại”.
Do tranh thêu xuất khẩu có yêu cầu cao về độ sắc nét và tinh tế nên đầu tiên phải lựa chọn màu chỉ sao cho phù hợp, sau đó xây dựng bố cục và định hình tranh mẫu trên nền vải. Người không vững nghề, khi thêu xong các đường thêu lệch màu, phải tháo ra làm lại, mất nhiều thời gian. Khác với tranh thêu công nghiệp, tranh thêu tay Xuân Nẻo độc đáo ở chỗ tất cả các công đoạn để hoàn thành bức tranh đều làm bằng tay nên mỗi bức tranh có nét độc đáo riêng.
Ông Phạm Xuân Tuyên, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Đạo cho biết: “Tranh thêu Xuân Nẻo nay đang được xuất khẩu chủ yếu sang Nga, Nhật Bản, Trung Quốc và một số nước Đông Âu. Thôn Xuân Nẻo hiện có 50 gia đình làm nghề tranh thêu xuất khẩu. Tuy không phải vào thời điểm cực thịnh của nghề này nhưng hiện tại làng cũng có hai cơ sở sản xuất tranh thêu xuất khẩu lớn của các chị Phạm Thị Hoà và Nguyễn Thị Hoan, mỗi cơ sở có khoảng 50-60 thợ thêu lành nghề. Ngoài ra, các cơ sở này còn tạo việc làm cho khoảng 20 người khuyết tật. Giá trị xuất khẩu tranh thêu của làng Xuân Nẻo ước tính khoảng 15 tỷ đồng/năm".
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét